MÖ. 756 yýlýnda Milet'ten ayrýlan ve kendilerine yeni bir þehir kurmak isteyen göçmenler buraya gelerek bugünkü Sinop'un ilk temelini atmýþlar ve bu þehre Sinope adýný vermiþlerdir. "Efsaneye göre tanrýça Sinope ýrmak tanrýsýnýn kýzýdýr. Zeus Sinope'ye aþýk olur. Her dilediðini yerine getireceðine söz verir. Sinope kýzlýðýna dokunmamasýný ister. Tanrý yemine baðlý kalarak onu kýz býrakýr. Bugünkü Sinop'un olduðu yere gelir."
Daha sonra MÖ. 630 yýlýnda ikinci bir koloni (sömürge, göçmen topluluðu ya da bu topluluðun yerleþtiði yer) grubu Sinop'a yerleþmiþtir. Þehrin surlarýnýn büyük bir olasýlýkla kolonize (koloniler halinde yaþanan) devirlerde yapýldýðý tahmin edilmektedir.
7. yy baþlarýnda Sinop, Anadolu'ya kuzeyden gelen Kimmerlerin, 6. yy ortalarýnda Ýran'dan gelen Perslerin istilasýna uðramýþtýr.
Helenistik Dönem
MÖ. 4. yüzyýlýn birinci yarýsýnda Paflagonya'lýlar baðýmsýzlýklarýný ilan etmiþlerdir. MÖ. 332 yýlýnda Büyük Ýskender'in Anadolu'ya giriþini fýrsat bilen 1. Ariarathes Kapadokya'da baðýmsýzlýðýný ilan ederek, Sinop'u da hakimiyetine almýþ. MÖ. 302 yýlýnda Mitridat Ktistes Paflagonya'da daðýnýk halde bulunan prenslikleri bir araya getirerek kuvvetli bir devlet (baðýmsýz bir ülke ile onun yönetiminden oluþan varlýk) kurmuþtur. Daha sonra ll. Mitridat ve onun oðlu Farnak Sinop'a hakim olmuþ. MÖ. 169 yýlýnda devletin baþýna Mitridat Flapeton geçmiþtir. Mitridat Flapaton Sinop'u bayýndýr (geliþip güzelleþmesi için üzerinde çalýþýlmýþ, alt yapýya sahip) hale sokmuþ, baþkentini Amasya'dan Sinop'a getirmiþtir.
Sinop'un parlak dönemi Mitridat Fatpator zamanýnda olmuþtur. Bütün Karadeniz'i hakimiyeti altýna alan Mitirdat Romalýlarý'da Anadolu'dan atarak büyük bir imparatorluk kurmuþ, ancak Baþkenti Sinop'tan Bergama'ya taþýmýþtýr.
Helenistik dönem Sinop'un en parlak zamaný olup, bu dönemde kültüre büyük önem verilmiþtir.
Romalýlar Dönemi
MÖ. 70 yýlýnda Roma Ýmparatorluðu iþgal ettiði bu topraklarý yeniden tanzim etmiþ. Pontus Krallýðýný Kýzýlýrmak'tan itibaren ikiye bölerek, doðu parçasýnýn idaresini yerli sülalelere vermiþ, batý parçasýný ise doðrudan doðruya devletin eyaleti haline getirmiþtir.
Sinop'un Roma idaresine geçmesi tarihte önemli bir dönüm noktasýdýr. Bilhassa (her þeyden önce, baþta) Cesar zamanýnda þehre maddi yardýmlardan baþka, yeni Roma kolonileri gönderilmiþ ve geniþleyip büyümesi saðlanmýþtýr.
Bizans Devri
Bizans devri konusunda Sinop için bilgiler yok denecek kadar azdýr. Genç Pliny'nin Trajan'a yazdýðý bir mektuptan Sinop'ta çok sayýda Hýristiyan'ýn yaþadýðý anlaþýlmaktadýr. Ýdari olarak Armeniakon ve Pontus themalarýnda dinsel olarak da Hellenpotos metropolitliðine baðlý olarak gösterilen Sinop'ta günümüzde harabeleri bulunan Balatlar Manastýr Kilisesi'nin VI. Yüzyýlda yapýldýðý sanýlýr. Bizans devrinde gittikçe askeri bir yapý kazanan Sinop'un kale içine çekildiði ve tarih boyunca geliþmiþ bulunan ticaret ve kültürünün dinsel bazý olaylar nedeniyle gerilediði sanýlmaktadýr. Justinianos zamanýnda Sinop'un kaleler, su yollarý, köprüler ve kiliselerle geliþtirildiði fakat kýsa süre sonra ortaya çýkan Arap istilalarýnýn bu geliþmeyi durdurduðu anlaþýlýr.
Ýkonoklasm devrinde Sinop'un dinsel ve sivil yapýlarýnýn tahrip edildiði, Karadeniz'de gelen Varegler'in Sinop'u yýktýklarý da bilinir.
Ýstanbul'un Latinler istila edilmesinden sonra I. Andronikos'un torunlarý büyük Komnenoslu Aleksios ve David idaresinde Karadeniz'in güneydoðu kýyýsýnda Trabzon Rum Devleti kurulmuþtu. Buradan David, sahil boyunca ilerleyerek Sinop'u iþgal etti ve sonunda Paplagonya ve Karadeniz Ereðlisi'ni de hakimiyeti altýna aldý. Bizans aðýrlýk merkezinin bu dönemde Anadolu'ya kaymasý eski Bizans-Selçuklu çekiþmesini keskinleþtirmiþti. Bu durum Selçuklular'ýn Karadeniz'de bir limana sahip olmalarýna engel oluyordu.
Sinop ve çevresi 1214 yýlýnda Selçuklu hakimiyetine geçtikten sonra Hýristiyan kültür yaþamý yoðun bir þekilde sürdü. Osmanlýlar zamanýnda þehrin surlarý dýþýnda batýda Akliman, doðuda Hýdýrlýk yamaçlarýnda yoðunlaþan Hýristiyan Ortodoks Rum ve az sayýda Ermeni yerleþimi vardýr. Osmanlý kayýtlarýnda bunlarýn kilise ve vakýflarýna ait sayýsýz kaynak vardýr.
