İLÇENİN TARİHÇESİ

İlçenin tarihi ile ilgili yaptığımız araştırmalarda çok net bilgilere ve yazılı kaynaklara ulaşılamadı. İlçenin adı ve tarihi ile ilgili belli bir kaynağa dayanmayan iki farklı görüş tespit edildi. Kısmen birbirine benzeyen bu görüşten ilkine göre “ilçe merkezi, yerleşim yeri olarak yüzyıla yakın bir geçmişe sahiptir. İlçe önce Rum Pontuslular’ın sonra Selçukluların daha sonra İsfendiyaroğulları Beyliği’nin ve 1461 yılında Fatih Sultan Mehmet’in Sinop’u almasıyla Osmanlı yönetimine geçmiştir. İlk kurulduğu zamanki adı Yarna’dır. Daha sonra sahilde bir gemi kalıntısına istinaden Gemiyanı adı verilmiştir. Daha sonra Türklerin ormanlık alana yerleşmeleri ile Türklerin Yerleşim Yeri anlamına gelen TÜRKELİ adını almıştır. Cumhuriyetin ilk yıllarında Ayancık ilçesine bağlı olan Türkeli 01.05.1957 yılında ilçe olmuştur."İkinci görüşe göre; düşman saldırılarına karşı koyan Türk yerleşim birimlerinden birisi olduğu için Cumhuriyet döneminde şimdiki TÜRKELİ adı verildi.Somut verilere dayanmamakla birlikte ilçenin çok uzak bir geçmişe sahip olmadığını düşünmekteyiz. Her ne kadar köylerden aldığımız duyumlara göre yerleşim yeri kalıntıları bulunmaktaysa da ilçe merkezinde yaptığımız gezide bir çok eski yerleşim yerinde rastlanan eski binaların olmayışı da yerleşmenin yeni olduğuna bizi iten bir başka olgudur.

COĞRAFİ KONUM

Sinop ilinin sahil şeridinde yer alan üç ilçesinden biri olan Türkeli, ilin batısında yer alır. Doğusunda Ayancık, batısında Kastamonu-Çatalzeytin, güneyinde Kastamonu-Taşköprü ilçeleri bulunmakta, kuzeyinde ise Karadeniz vardır. Yüzölçümü 421 km²’dir. İsfendiyar dağlarının Karadeniz’e ulaştığı kıyı şeridinde sahilden hemen sonra yükseltiler başlar. Kıyıdan iç kısımlara gidildikçe orman ile kaplı alanlar çoğalmaktadır. Zindan ormanlarının bir kısmı Türkeli ilçesinin sınırları içerisindedir.
İKLİM

İlçemizi batı ve doğu Karadeniz iklim özelliklerinin geçiş noktasındadır. Yaz ve kış sıcaklık ortalamalarında büyük farklılıklar görülmektedir.Her mevsim yağışlı geçer ve nem oranı yüksektir. Ortalama olarak açık gün sayısı 74, yarı açık gün sayısı 83, kapalı gün sayısı 198’tür.İlçemiz sismik bakımından genel olarak aktif bölgeler dışında 4. derece deprem kuşağı bölgesi içinde yer almaktadır.İlçede don olayları çok kısa sürmektedir. Toprağın ancak 2-3 cm derinliğine kadar inebilmektedir.
BİTKİ ÖRTÜSÜ

Kıyılardan iç kesimlere gidildikçe yeşil ormanlarla kaplı alanlar çoğalır. Yörede yeşilin ve sarının bütün tonlarını görmek mümkündür. Kıyılarda Akdeniz ve Karadeniz iklimi karışık durumda olduğu için yaz ve kış yaprağını dökmeyen kısa boylu bodur ağaçlar yer almaktadır. Bunlar mersin, bilyedin, zeytin ve defne ağaçlarıdır.İlçe orman bakımından ilin en zengin ilçelerinden birisidir. Zindan ormanlarında çam, köknar, kayın, gürgen, meşe, kestane, kavak ve dişbudak başlıca ağaç türlerini teşkil eder. Orman diplerinde sarı ve mor renkli orman gülleri bulunmaktadır.İlçenin gür ormanlarında defne (dafinus) bol miktarda yetişmektedir. Islah çalışmaları yapıldığında yöre için önemli bir gelir kaynağı olacaktır.
GEÇİM KAYNAKLARI

İlçe halkının ve köylerdeki nüfusun % 80’i yurt dışında işçi olarak çalıştığından ortalama 7.000 olan nüfus 7. ve 8. aylarda 10-12 bini bulunmaktadır. Bunun sonucunda da ilçeye bol miktarda döviz girişi olmaktadır. Bu da modern bina yapımlarını dolayısıyla inşaat sektörünü geliştirmekte, ilçe ticaretine canlılık katmaktadır. İnşaat işçiliği ve ustalığı halkın önemli geçim kaynakları içerisindedir. Yörenin en önemli geçim kaynağı ise orman ürünleri ve ormancılıktır. Genel olarak Türkeli Malmüdürlüğüne bağlı 814 mükellef kayıtlıdır. 22 dernek, 15 kahvehane, 3 pastahane, 2 otel, 2 adet içkili lokanta, 4 adet internet cafe oyun yeri, 1 adet cafe ve 1 adet düğün salonu bulunmaktadır.Ormancılık: Orman köylerinin tamamı geçimini müsaadeli orman kesimi ve nakliyesi ile karşılamaktadır. İlçede bu ürünleri bir araya toplayacak Orman İşletme Müdürlüğü deposunun bulunması ile, orman ürünleri, ilçe nakliyecileri, kereste fabrikaları, atölyeleri, parke fabrikası için malzeme ve gelir kaynağıdır. İlçenin zengin ormanlarında yetişen kestane ağaçlarından elde edilen kestane, bölgenin bir başka ürünüdür. Islahı yapılmamış kestane ağaçlarının meyvesi küçük fakat lezzetlidir. Bol miktarda bulunan kestane ağaçlarının aşılanması ile daha kaliteli ürün alınabilecek, düşük fiyat ve varolan pazarlama sorunu çözümlenecektir. Çevrede bol miktarda bulunan deniz ürünleri de önemli geçim kaynaklarındandır. Pek çok türde balık bulunmakta ve avlanmaktadır. Bunlar: Hamsi, istavrit, palamut, kefal, dil balığı, izmarit, tirsi ve hatta mersin balığıdır. İlçedeki akarsularda da tatlı su balıkçılığı yapılmaktadır. Az da olsa kırsal alanlarda arıcılık da vardır. Tarım ve hayvancılık halkın geçim kaynakları arasında önemli bir yere sahiptir. Sanayi ve Ticaret: Güzelkent beldesinde bir adet parke fabrikası, cam fabrikası, kereste biçim atölyeleri, mobilya atölyeleri, marangozhaneler, tekstil ve tel fabrikaları mevcuttur. İlçe merkezinde irili ufaklı marketler, atölyeler, sanayi alanı, küçük el sanatları atölyeleri vardır. İlçe belediyesine ait sanayi sitesinde 30 işyeri hizmet vermektedir. Ayrıca her perşembe günü belediye ait yerde haftalık pazar kurulmaktadır.
ULAŞIM

İlçemizde her gün İstanbul, Ankara hatlarında şehirlerarası otobüs seferleri düzenlenmektedir. Her iki ile giden otobüsler Kastamonu üzerinden geçmektedir. Sabahları ise aktarmalı Samsun güzergahı vardır.Samsun’dan her gün akşam Sinop-Türkeli-Kastamonu-Çankırı-Ankara hattına otobüs seferleri düzenlenmektedir.Ayancık-Sinop hattına her saat başı dolmuş kalkmaktadır.
İLÇENİN İDARİ DURUMU

İlçe merkezinde üç muhtarlık mevcut olup bunlar; Gemiyanı Muhtarlığı, Güzelyurt Muhtarlığı Tümerkan Muhtarlığı adını taşımaktadır. İlçe merkezinde belediye teşkilatı ve Güzelkent (Helaldı) beldesi mevcuttur. Köy yerleşim birimlerinin sayısı 32’dir 31 adet köy vardır. 2000 nüfus sayımına göre toplam nüfus 21.479’dur. Türkeli Merkez 7328, Güzelkent Merkez 4631, Köyler 9520

İlçe merkezinde devlet ve yarı devlet kuruluşları :. Kaymakamlık, Adliye, Jandarma, Bölük Komutanlığı, Emniyet Amirliği, Türkeli Belediye Başkanlığı, Güzelkent Belediye Başkanlığı, İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü, Malmüdürlüğü, Müftülük, Orman İşletme Müdürlüğü, Özel İdare Müdürlüğü, Türkeli Sağlık Grup Başkanlığı (7 Pratisyen Doktor), Türkeli Devlet Hastanesi (6 Pratisyen, 2 Uzman ve 1 Diş Doktoru), S.S.K. Dispanseri ,Nüfus Müdürlüğü, P.T.T. Müdürlüğü, İlçe Tarım Müdürlüğü, Tapu Sicil Müdürlüğü, TEDAŞ Şefliği, Köy Hizmetleri, Ziraat Bankası, Halk Bankası,

Genel olarak; 634 kadrolu personel, 99 geçici personel olmak üzere toplam 733 kişi.

MİLLİ EĞİTİM KURUMLARI


1. Halk Eğitimi Merkezi ve Akşam Sanat Okulu Müdürlüğü

2. Öğretmenevi Müdürlüğü

3. Türkeli Lisesi 4. Mesleki ve Teknik Eğitim Merkezi
5. Gazi Mustafa Kemal YİBO

6. Cumhuriyet İlköğretim Okulu

7. Atatürk İlköğretim Okulu

8. Helaldı İlköğretim Okulu

9. Ayaz İlköğretim Okulu

10. Akçabük İlköğretim Okulu

11. Birleştirilmiş Sınıflı İlköğretim Okulları (22 Adet)

12. Özel Eğitim Kurumları

-Özel erkek öğrenci yurdu

-Özel Uygar Motorlu Taşıtlar Sürücü Kursu

Bu okullarda bulunan öğrenci sayısı;

Köy ilköğretim okullarında 598

Merkez İlköğretim okullarında 2174

Merkez lise okullarında 380

Genel Öğrenci Sayısı 3152

Bu öğrencilerin 340 tanesi taşımalı, 291 tanesi yatılı olarak eğitim görmektedir. Ayrıca ilçe merkezine gelen taşımalı öğrencilerin tamamı Gazi Mustafa kemal YİBO’da öğle yemeği verilmektedir.

TURİZM:

Coğrafi yapı ve tabiat güzelliği ile deniz ve ormanın kucaklaştığı ilçede turizm alanında gelişmeler her yıl artmaktadır. Son yılda ulaşımda sağlanan ve sağlanmakta olan gelişmelerle turist sayısında artışlar görülmektedir. İlçe merkezinde modern bir otel ve bir adet öğretmen evi bulunmaktadır. Merkez sahilinde bol miktarda çay bahçeleri piknik alanları bulunmakla birlikte yeterli değildir. Sahil şeridinde denize girmeye elverişli çok sayıda plaj vardır. Belediyenin düzenlediği plaj ise 2 tanedir. İlçenin doğusunda 5 km uzaklıktaki Güzelkent sahilleri, çay bahçeleri 2 adet oteli, diskosu, cafe’ leri ile turizme hizmet vermeye çalışmaktadır. İlçe ve çevresinde yaz turizmi daha fazla gelişmiştir. Bunun sebebi olarak ta göç nedeniyle yurt dışına ve yurt içine çalışmak için gidenlerin tatillerini memleketlerinde geçirmek istemeleri söylenebilir. Yazları nüfus 2-3 kat artmaktadır. İlçe ve beldelerinde turizm etkinliklerine çoğunlukla yazın rastlanmaktadır. Festivaller, futbol turnuvaları, çeşitli yarışmalar bu dönemde fazlaca yapılır. Halk da kendini buna göre ayarlamış; düğün nişan , borç ödemeleri, eğlenceleri ... yaz döneminde yapılmaktadır. İlçeyen 5 km uzaklıktaki Oymayaka Köyü Güllüsu sahili, deniz banyosu için en güzel köşelerindendir. İlçe merkezinin güneybatısında Kirengediği mevkiinde sahilden 10 km içerde yer alan Kurugöl yaylası, yayvan yapraklı orman dokusuna sahip olup, çevrede açık alanlar mevcuttur. Orman dibi bitki örtüsü sarı, mor ve beyaz renkli orman gülleri ile donatılmıştır.Zindan ormanlarında ve bu ormanda yer alan Çatak yaylalarında yaban hayvan avcılığı yapılmaktadır. Yaz aylarında çok soğuk suları, tertemiz havası ve yeşilin tüm tonları ile zindan ormanları ve Çatak yaylaları görülmeye, gezilmeye , piknik ve kamp yapmaya değer güzelliktedir.Gökçealan ve Çatak Köylerinde hizmet veren alabalık tesislerinde her zaman taze alabalık yiyebilir, merakınız varsa Hacıköyünde deve kuşu çiftliğini gezebilirsiniz. İlçemiz bol kaynak suları, günü birlik piknik alanları, doğal plajları, enfes deniz ve doğa manzaralarıyla gözde turizm merkezi olmaya adaydır.

ÖNEMLİ TELEFON NUMARALARI

Kaymakam - 671 20 06
Kaymakamlık (Yazı İşleri)- 671 21 80
C.Savcısı- 671 20 05 / 671 24 40
Hakim- 671 21 56 / 671 21 57 / 671 42 53
Belediye Başkanı- 671 36 66
Belediye Başkanlığı Santral- 671 22 17
Jandarma Komutanlığı Santral- 671 20 16
Emniyet Amiri- 671 42 84
Mal Müdürü- 671 21 91
Sağlık Grup Başkanlığı- 671 20 11
Devlet Hastanesi- 671 44 00
İcra Müdürlüğü- 671 22 31
Seçim Müdürlüğü- 671 21 76
Milli Eğitim Müdürlüğü- 671 20 10
Halk Eğitimi Merkezi- 671 21 65
Türkeli Lisesi- 671 20 07
METEM Lisesi- 671 36 32
Atatürk ilköğretim Okulu- 671 23 16
Cumhuriyet ilköğretim Okulu - 671 21 58
GMK Yatılı İlköğretim Bölge Ok.- 671 42 34
Öğretmenevi- 671 24 42
Noter- 671 23 14
İlçe Tarım Müdürlüğü- 671 20 51
Müftülük- 671 20 44
Nüfus Müdürlüğü- 671 21 64
Özel İdare Müdürlüğü- 671 22 01
Tapu Sicil Müdürlüğü- 671 20 12
Orman İşletme Müdürlüğü- 671 21 04
Posta İşletme Müdürlüğü- 671 21 22
TEDAŞ Şefliği- 671 22 00
Ziraat Bankası- 671 20 64
Halk Bankası- 671 30 11
İş Bankası- 671 21 09
Esnaf ve Sanatkarlar Başkanlığı- 671 26 05
Esnaf ve Kef.Koop.Başkanlığı- 671 22 59

Kaynak: Turkeli.meb.gov.tr

saol yunus.....