01-28-2007, 10:13 PM
TARİHÇE
Dikmen ilçesi asıl yerleşim yeri olarak ilçenin 3 km. doğusundaki Eski Cuma görülmektedir. Dikmen'in de içinde bulunduğu bölgeye M.Ö.1200-1546 yılları arasında Paflagonyalı'lar hakim olmuştur, fakat onlar hakkında fazla bilgi yoktur. İskender İmparatorluğu M.Ö. 336-323 yılları arasında bu bölgeye hakim olmuşlardır. M.Ö. I.yüzyıldan itibaren Roma İmparatorluğunun egemenliğine girmiştir. 395 yılından itibaren de Roma İmparatorluğunun ikiye ayrılmasıyla Bizans olarak bildiğimiz Doğu Roma İmparatorluğu bu bölgeye hakim olmuştur. Anadolu Selçuklu sultanlarından I.İzzettin Keykavus, Sinop ile birlikte Dikmen'in de içinde bulunduğu bölgeyi 1211 tarihinde hakimiyeti altına aldığı ihtimali vardır. Anadolu Selçuklu Devletinin yıkılmasından sonra 1277-1322 yılları arasında Pervaneoğulları Sinop ve diğer ilçeleriyle bu bölgeye hakim olmuşlardır. Pervaneoğullarının toprakları 1322'de Candaroğullarına geçmiştir. Çevikli köyünde "CENDER MEZARI" denilen mezarın Candaroğullarından olduğu bilinir. Sinop ve Dikmen'i içine alan bölgeler 1461 'de Fatih Sultan Mehmet tarafından Osmanlı topraklarına katılmıştır. Kurtuluş savaşından önce işgale maruz kaldığı söylenemez.
Ayrıca çevrede yaşayan insanlardan edinilen bilgilere göre Saray köyünde Söğütlü adı verilen bir göl vardır. O gölün yakınında Orta Çağ dan kalma bir saray vardı. Bu sarayın kimlerden kaldığı bilinmemektedir. Zamanla bakımı ve tadilatı yapılmadığından günümüzde kalıntısı bile kalmamıştır. Yine tarihi bir eser olarak bilinen Kerim köyü Eski Cuma mahallesindeki camiyi gösterebiliriz. Caminin yapılış tarihi bilinmemektedir. Ancak çevresindeki mezar kalıntılarının 1690 yılına ait olduğu sanılmaktadır.
İlçemiz Kerim, Göllü ve Görümcek köylerinde bulunan asırlık mabet yerleri ve camiler ilçemizin çok eski bir yerleşim yeri olduğunun kanıtıdır. Ayrıca, Akçakese köyü altında mevcut büyük bir tümseğin tesadüfen kazılması sırasında oda oda büyük bir bina kalıntısının ortaya çıkması (1690) bir devlet kuruluşunun kanıtı olmuştur. Bu mevkiye KOLAZI denirdi. Halbuki askeri alay anlamına gelen Kolağası binası olduğu anlaşılmıştır. Eldeki mevcut bilgilere göre 1908 yıllarında Gerze 'nin bucak, Saray köyünün kaza olduğu şüphesizdir.(Kaynak; mevcut tapu senetleri)
1890 yıllarında şimdiki Dikmen ilçesi içerisinde yer alan Üçpınar, Göllü ve Yaykın köylerinde İlkokul mevcut olduğu ve Ali Efendi 'nin (Mırıkoğlu) Üçpınar İlkokulunda öğretmenlik yaptığı ve köyün % 75 'inin okur-yazar olduğu bilinmektedir.
Bu bilgiler ışığında Candaroğulları'nın Sinop'ta hüküm sürdüğü yıllarda Gerze'den hiç bahsedilmediği, o devirlerde Saray kazasının yerleşim yeri olduğu anlaşılmaktadır.
İlçemiz yakın tarihini ise, 1935 yılında nahiye olarak teşkilatlandırılması, 1957 yılında içinde tüm kuruluşların bulunduğu Teşkilat-ı Nahiye haline gelmesi ve bundan 33 yıl sonra 20.05.1990 gün ve 20593 sayılı Resmi Gazete de yayınlanarak yürürlüğe giren 3644 nolu Kanun Hükmünde Kararname gereğince Kırçal, Dumanlı, Çorak köylerinin birleşmesi ile İlçe hüvviyetine kavuşmuştur. 30 Ağustos 1991 tarihinde fiilen ilçe olarak faaliyete geçmiştir diye özetleyebiliriz.
TURİZM
İlçemiz Dikmen çam ormanları arasında kurulmuş küçük bir yerleşim yeridir. Bu yapısıyla son zamanlarda değeri giderek artan yayla turizmciliğine açık ve elverişli bir yerdir. Göktepe ve Kiraz dağlarında Kuzfındık, Omurlu, Üçpınar, Yaykın köyü civarında Ayvalan yaylaları gibi doğa harikası yaylaları mevcuttut. Ancak bölgemizde herhangi bir turizm yatırımı bulunmamaktadır.
İlçe merkezinde ve Saray ve Serbest köylerinde her yıl Temmuz ayının 3.Haftasında Karakucak Güreşleri düzenlenmektedir. Ayrıca 1965 yılından buyana Eylül ayın içinde hayvan ve emtia panayırı kurulmaktadır.
Görüntüyü Büyütmek İçin Üzerine Tıklayın
Dikmen Kerim köyünde buluna bu tarihi caminin yapılış tarihi bilinmemektedir. Ancak etrafındaki mezar taşlarının 1690 yılına ait olduğu sanılmaktadır.
Bu caminin rivayetlere göre Mezar Taşı olarak bilinen yere yapıldığı ancak caminin kendiliğinden şimdiki yeri olan Kerim Köyüne geldiği söylenmektedir. Bu tarihi cami de bakımsızlık yüzünden kaderine terkedilmiştir.
COĞRAFİ DURUMU VE ULAŞIMI
Dikmen, Sinop ilinin güneydoğusunda, İl merkezine 73 km. Sinop-Samsun karayoluna 9 km. uzaklıktadır. İlçemizin yüzölçümü 450 km karedir.Batıda Gerze, doğuda Yakakent, güneyde Duragan ilçesiyle komşudur. Kuzeyinde Küre Dağlarının uzantısı olan Göktepe ve Kiraz Dağları vardır. İlçemizin denize uzaklığı 14 km olup tek bağlantı yeri Kerim köyüdür.
İlçemiz Dikmen çam ormanları arasında kurulmuş küçük bir yerleşim yeridir. Dikmen dağlık ve engebeli bir arazi yapısına sahip ve 1.derece heyelan bölgesidir.
İlçemizde genellikle karadeniz İklimi hüküm sürmektedir. Yazları serin, kışları ılıman bir hava hakimdir. Yıllık ortalama hava sıcaklığı 30-35 derece arasında değişmektedir. Kışın ise -5 dolaylarında bir hava sıcaklığı oluşmaktadır.
İlçemiz, yayla turizmciliğine açık ve elverişli bir yerdir. Göktepe ve Kiraz dağlarında Kuzfındık, Omurlu, Üçpınar köyü ile Samsun ili Yakakent İlçesi Domuzalan Köyü arasında yer alan Domuzalan Yaylası ve İlçemiz Yaykın köyü civarında Ayvalan Yaylaları bunlardan birkaçıdır.
İlçe alanının yaklaşık % 70 'i dağlık, % 30 'u engebeli arazidir. Bu oranlardanda anlaşılacağı gibi ilçemizde ova ve düzlük alan bulunmamaktadır. İlçe merkezinden geçen çay yatağında küçük deltalar bulunsa da fazla önem taşımamaktadır.
EKONOMİ
Genel olarak ilçemizin ekonomisitarım ve hayvancılığa dayanmaktadır. İlçemizin arazilerinin büyük bir kısmının dağlık ve engebeli olması nedeniyle hububat ekimi çok azdır. Ekimin yapıldığı yerlerde buğday, arpa, yulaf, mısır üretilmektedir.
Sulanabilen küçük arazilerde fasulye, biber, domates gibi mevsimlik ihtiyacı karşılayabilecek kadar yetiştirilmektedir. Kışlık sebzelerden ıspanak, pırasa, lahana, patates, soğan gibi ürünler yetiştirilir. Karadeniz bölgesinde yetişen hemen her türlü meyve ve sebze ilçemizde de yetişmektedir fakat hiç birinin ekonomik bir miktarı yoktur.
İlçemizin yüksek köylerinde hayvancılık önem kazanmıştır. Kaymakamlığımızın, Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakfı ve Tarım Bakanlığınca hazırlanan projeler çerçevesinde besi hayvancılığı, süt, arıcılık yanında mera hayvancılığı da yapılmaktadır. Ayrıca yüksek tünelde (sera) sebze yetiştiriciliği, meyvecilik, kavakçılık gibi projeler geliştirilerek ilçe ekonomisine yansıtılmıştır.
İlçemiz bir orman biölgesidir, kuzeyinde Küre Dağlarının uzantısı olan Göktepe ve Kiraz Dağları orman işçilerinin başlıca geçim alanlarıdır.
1981 yılında İlçemize giren halı tezgahları 1992 yılına kadar faaliyet göstermiştir. Bu çalışmalar ilçe ekonomisine katkı sağlamış olsa da İlçenin kurtuluşu olamamıştır. Hemen hemen tüm köylerine yayılan ve sayısı 200'e ulaşmış olan halı tezgahlarında el emeği göz nuru ürünlerin gereği gibi pazarlanamaması ve kooperatifleşememenin sonucu hüsrana uğramıştır. Genç nüfusun büyük illere göç etmesini önleyememiştir.
İlimiz kalkınmada öncelikli 1.İller sıralamasında yer alması nedeniyle devletimizin desteği ile Güzelceçay mevkiinde 4 adet Balık Unu ve Yağı fabrikası hizmete girmiştir. Türkiye genelinde üretilen balık unu ve yağının % 35 'i bu fabrikalarda üretilmektedir. 1 adet Tavuk Çiftliği ve Yem Fabrikası mevcut olup burada tavuk yemi ve etlik piliç üretimi yapılmaktadır. Ayrıca şu an kapalı olan Süt ve Süt Ürünleri fabrikası da mevcuttur. Bu fabrikalarda toplam 160 kişi çalışmaktadır. Fabrikalarda üretilen balık yağı, balık unu ve deniz salyangozu yurt dışı(Japonya) ve yurt içi pazarlara satılmaktadır. Bu fabrikalar mevsimlik üretim yapmaktadırlar.
İlçemizin orman bakımından zengin olması nedeniyle bazı aileler için ağaç kesme ve biçme atölyeleri geçim kaynağını oluşturmaktadır.
Kaynak: Dikmen.gov.tr